مىنوشتند . و نيز هر چه بر پيامبر از قرآن و بيان آن وحى مىشد هر يك از صحابه را كه مىتوانست بنويسد مىطلبيدند و دستور مىدادند بر هر چه آماده بود از كاغذ و تخته و پوست حيوان و مانند آنها مىنوشت و آن نوشته‌ها را در منزل خود نگاه مىداشتند . همچنان هر چه غير از قرآن بر پيامبر وحى مىشد به هر مسلمانى كه نزد ايشان حاضر بود تبليغ مىفرمودند و بعضى از صحابه كه توانايى داشتند آن حديث پيامبر را مىنوشتند . رب العالمين اين گونه شريعت اسلام را بر پيامبرش وحى مىفرمود و پيامبر اين گونه آن را به همگان تبليغ مىفرمود . و با اين تبليغ همگانى و ثبت و ضبط دقيق آن ، شريعت اسلام تبليغ و حفظ مىشد . و اضافه بر همه آنچه گفتيم مسلمانان تجسم شريعت اسلام را در عملكرد پيامبر مشاهده مىكردند و اين آن چيزى است كه مسلمانان آن را سيره پيامبر صلى الله عليه وآله مىنامند . و گاه نيز پيامبر صلى الله عليه وآله عملى از اعمال دينى را مثلًا وضو گرفتن يا نماز خواندن و ديگر احكام اسلامى را از صحابه يا خويشان خود مىديدند و آن را انكار نمىفرمودند . يعنى آنگونه عمل كردن به احكام را مىپسنديدند كه در اصطلاح فقهى آن را تقرير پيامبر مىنامند . مجموع فعل و قول و تقرير آن حضرت ، « سنت پيامبر » ناميده مىشود ، چنان كه نص قرآن در اصطلاح « كتاب اللّه » ناميده مىشود . بنابراين شريعت اسلام عبارت است از آنچه در كتاب خدا و سنت پيامبر صلى الله عليه وآله آمده است و همه مسلمانان از عصر پيامبر صلى الله عليه وآله تا به امروز بر عمل به كتاب خدا و سنت پيامبر اتفاق نظر دارند . موارد اختلاف مسلمانان مسلمانان در دو مورد اختلاف عقيده دارند : يكم : در تفسير بعضى آيات كتاب خدا و فهم معانى آن . نمونه اول : اختلافشان در مورد معناى : « وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ » در آيه 255 از سوره بقره است كه آن را گروهى از پيروان مكتب خلفا كرسى مىدانند و تختى كه